پاریدولیا (Pareidolia) یعنی دیدن چهره یا الگوی آشنا در یک شکل مبهم؛ مثلاً وقتی ابر، بافت دیوار یا وسیله‌ای روزمره شبیه صورت به نظر می‌رسد. در این راهنما معنی پاریدولیا، چند نمونه و راه‌هایی برای ثبت این برداشت‌ها در عکاسی را می‌خوانید.

پاریدولیا چیست؟

در پاریدولیا، بیننده در نشانه‌های نامشخص یا تصادفی یک شکل معنادار تشخیص می‌دهد. دیدن چهره‌ها رایج است، اما این برداشت می‌تواند شکل‌های دیگری هم داشته باشد. تصویر یا صدا همان است؛ برداشت ما از آن به تجربه، زاویه دید و زمینه‌ای که در آن دیده می‌شود وابسته است.

رنده پنیر که در چیدمان سوراخ‌هایش شبیه چهره دیده می‌شود

نمونه‌ای ساده از پاریدولیا: رنده‌ای که سوراخ‌های آن چشم و دهان را تداعی می‌کنند.

نمونه‌های پاریدولیا در زندگی روزمره

ابرها، لکه‌های روی دیوار، تنه درخت، سنگ‌ها و حتی چراغ‌های جلوی خودرو ممکن است چهره یا شکل آشنایی را تداعی کنند. شکل معروف «چهره روی مریخ» نیز از تصویر یک تپه به وجود آمد؛ با تغییر نور و زاویه، برداشت اولیه از آن تغییر کرد.

سوراخ‌های یک تیرک که به شکل چهره به نظر می‌رسند

سوراخ‌های یک تیرک می‌توانند چشم و دهان یک چهره را تداعی کنند.

پنجره‌های خانه قدیمی که چهره‌ای آشنا را تداعی می‌کنند

چیدمان پنجره‌های یک خانه قدیمی نمونه دیگری از دیدن چهره در شکل‌های معمولی است.

چرا در شکل‌های مبهم الگو می‌بینیم؟

وقتی نور، بافت یا مرزهای یک صحنه واضح نیستند، ذهن می‌کوشد اجزای تصویر را به الگویی آشنا ربط دهد. به همین دلیل ممکن است یک ترکیب تصادفی از خط‌ها و سایه‌ها برای یک نفر شبیه چهره باشد و برای فرد دیگری معنای متفاوتی داشته باشد. تغییر زاویه دید یا روشنایی اغلب برداشت را عوض می‌کند.

نمونه‌ای از شکل مبهم که می‌تواند الگویی آشنا را تداعی کند

چطور از پاریدولیا عکاسی کنیم؟

  1. به بافت‌ها و سایه‌های روزمره با دقت نگاه کنید؛ ابر، دیوار، سنگ، برگ و وسایل خانه می‌توانند سوژه باشند.
  2. وقتی شکلی پیدا کردید، چند قدم جابه‌جا شوید یا زاویه دوربین را تغییر دهید تا برداشت چهره واضح‌تر شود.
  3. نور نرم و جهت‌دار را امتحان کنید. سایه‌ها می‌توانند خطوط صورت را برجسته کنند، اما نور شدید ممکن است جزئیات را از بین ببرد.
  4. کادر را خلوت نگه دارید و روی بخشی فوکوس کنید که الگوی موردنظر را می‌سازد. گاهی نشان‌دادن کمی از محیط کمک می‌کند بیننده منبع شکل را هم تشخیص دهد.
  5. از چند فاصله و ترکیب‌بندی عکس بگیرید؛ بعد بررسی کنید کدام تصویر هم برداشت شما را نشان می‌دهد و هم زمینه واقعی آن را حفظ می‌کند.

نمونه تصویری برای الهام گرفتن از الگوهای پاریدولیا در عکاسی

نمونه‌های تصویری

در این نمونه‌ها، شکل‌های روزمره را می‌توان به صورت چشم، دهان یا چهره برداشت کرد. به جزئیاتی که این تصور را می‌سازند دقت کنید؛ جای دو نقطه و یک خط گاهی برای شکل‌گرفتن یک چهره کافی است.

نمونه‌ای از برداشت یک چهره در الگوی یک شیء روزمره

نمونه دیگری از پاریدولیا در یک شکل روزمره

الگوی یک شیء که می‌تواند شبیه چهره دیده شود

برش پیاز که شبیه صورت قورباغه به نظر می‌رسد

در هر عکس ممکن است افراد شکل متفاوتی ببینند؛ همین تفاوت برداشت بخشی از جذابیت پاریدولیا در عکاسی است.

پرسش‌های متداول

آیا پاریدولیا فقط دیدن چهره است؟

خیر. چهره‌ها نمونه رایجی هستند، اما ممکن است در شکل‌های مبهم، حیوان، شیء یا الگوی دیگری هم تشخیص داده شود. این واژه گاهی برای برداشت الگوهای آشنا در صدا نیز به کار می‌رود.

برای عکاسی از پاریدولیا به تجهیزات خاصی نیاز است؟

خیر. با دوربین یا تلفن همراه شروع کنید. تغییر زاویه، توجه به نور و انتخاب کادر خلوت معمولاً از تجهیزات ویژه مهم‌تر است.

منبع محتوای نسخه پیشین: مگان کندی (Megan Kennedy).

امتیاز 3.16/5

پرداخت آنلاین

ارسال به سراسر کشور

کارشناسان پاسخگو

ضمانت اصل بودن کالا