عکسهای قدیمی فقط تصویر نیستند؛ بخشی از خاطره و تاریخ خانوادهاند. برای نگهداری بهتر میتوان نسخهای دیجیتال از نگاتیو، اسلاید یا عکس چاپشده تهیه کرد و آن را روی چند حافظه امن نگه داشت. بهترین روش به جنس و وضعیت اصل عکس، اندازه آن، امکانات در دسترس و میزان جزئیاتی که نیاز دارید بستگی دارد. اگر اسکنر تخت در اختیار دارید، معمولاً برای عکس چاپی گزینهای ساده و قابل کنترل است؛ اگر ندارید، با دوربین یا تلفن همراه و نور مناسب هم میتوان نسخه قابل استفادهای ثبت کرد. در این راهنما مراحل آمادهسازی، اسکن، عکاسی، اصلاح پرسپکتیو و رنگ، نامگذاری فایلها و آمادهسازی برای چاپ را گامبهگام میبینید.
اول عکسها را در محیطی تمیز و خشک مرتب کنید. دستها را بشویید و کاملاً خشک کنید؛ برای نگاتیو و اسلاید از سطح تصویر دست نزنید و آنها را از لبهها بگیرید. روی عکسهای قدیمی فشار وارد نکنید، گوشههای شکننده را نکشید و از پاککردن لکه با آب یا مواد شوینده پرهیز کنید. گردوغبار سطحی را با دمنده دستی یا برس بسیار نرم و تمیز بردارید. اگر عکس چسبیده، ترکخورده یا در حال پوستهشدن است، آن را از آلبوم جدا نکنید و ابتدا از متخصص مرمت عکس راهنمایی بگیرید.
برای هر تصویر، پشت عکس را هم بررسی کنید؛ تاریخ، نام افراد یا توضیح کوتاه ممکن است تنها راه شناسایی آن در آینده باشد. پیش از اسکن، از پشت عکس نیز یک نسخه بگیرید یا نوشتهها را در پروندهای جدا ثبت کنید. اگر چند عکس مشابه دارید، ترتیب آنها را عوض نکنید. یک فهرست ساده از نام فایل، تاریخ تقریبی، رویداد و افرادی که در تصویر هستند، ارزش آرشیو را چند برابر میکند.
سطح شیشه اسکنر را با پارچه بدون پرز و محلول مناسب برای تجهیزات پاک کنید و صبر کنید تا خشک شود. عکس را صاف و رو به پایین روی شیشه قرار دهید، اما آن را نکشانید تا emulsion یا سطح چاپ خراشیده نشود. در تنظیمات، گزینه رنگی را انتخاب کنید حتی اگر عکس قدیمی سیاهوسفید است؛ این کار میتواند تهرنگ کاغذ و جزئیات ظریف را نگه دارد و به اصلاح بعدی کمک کند. وضوح ۳۰۰ نقطه در اینچ برای بسیاری از عکسهای چاپی جهت مشاهده و چاپ هماندازه کافی است؛ برای عکس کوچک، برش جزئی یا آرشیو دقیقتر میتوان وضوح بالاتری مثل ۶۰۰ را انتخاب کرد. انتخاب بیش از حد بالا حجم فایل و زمان پردازش را زیاد میکند، پس آن را با اندازه و کاربرد واقعی هماهنگ کنید.
در صورت امکان، فایل مادر را در قالب TIFF یا قالب کماتلاف مشابه ذخیره کنید و برای اشتراکگذاری یک نسخه JPEG بسازید. در فایل مادر از فشردهسازی شدید خودداری کنید. نام فایل را پیش از شروع یکدست انتخاب کنید؛ مثلاً تاریخ تقریبی، رویداد و شماره عکس را در نام بیاورید. اگر تاریخ دقیق معلوم نیست، سال تقریبی را با علامت سؤال یا بازه مشخص کنید تا حدس بعداً با واقعیت اشتباه نشود. پس از اولین اسکن، تصویر را بزرگنمایی کنید و فوکوس، گردوغبار و بریدگی لبهها را بررسی کنید؛ اگر شیشه کثیف بوده یا عکس کج قرار گرفته، همان ابتدا دوباره اسکن کنید.
وقتی اسکنر ندارید، دوربین یا تلفن همراه میتواند نسخه دیجیتال بسازد؛ اما گرفتن عکس از عکس، خود یک عکاسی از سطح براق است و بازتاب نور، کجی خطوط و اعوجاج لنز میتواند کیفیت را کم کند. عکس چاپی را روی سطحی صاف و مات بگذارید و دوربین را دقیقاً روبهروی مرکز آن قرار دهید. لنز باید با سطح عکس موازی باشد؛ شبکه راهنمای دوربین را روشن کنید و بررسی کنید لبههای عکس در قاب همراستا دیده شوند. برای ثابتماندن قاب، دوربین را روی سهپایه یا تکیهگاهی محکم بگذارید و از تایمر یا شاتر بیسیم استفاده کنید.
از نور مستقیم سقفی یا فلاش روی دوربین استفاده نکنید؛ این نورها معمولاً روی کاغذ براق لکه بازتابی میسازند. دو منبع نور نرم را در دو طرف عکس و با فاصله قرار دهید و هر دو را به شکل متقارن به سمت تصویر بتابانید. اگر فقط نور پنجره دارید، عکس را نزدیک پنجره و دور از آفتاب مستقیم بگذارید و با جابهجایی خودتان یا تصویر، انعکاس را از قاب خارج کنید. قبل از ثبت نهایی، سطح عکس را از روی نمایشگر بررسی کنید و برای پیدا کردن برقزدگی، قاب را کمی بالا، پایین یا به طرفین حرکت دهید.
در تلفن همراه روی خود عکس لمس کنید تا دوربین روی آن فوکوس کند، سپس نوردهی را طوری تنظیم کنید که کاغذ سفید نسوزد و سایههای عکس از بین نروند. از زوم دیجیتال استفاده نکنید؛ بهجای آن دوربین را تا فاصله مناسب حرکت دهید و کمی فضای خالی اطراف عکس باقی بگذارید. اگر از برنامه اسکن استفاده میکنید، ابتدا عکس را با کیفیت اصلی بگیرید و بعد ابزار برش و اصلاح پرسپکتیو را به کار ببرید. فیلترهای زیباسازی، صافکردن خودکار پوست یا افزایش کنتراست شدید را خاموش کنید؛ این پردازشها ممکن است جزئیات عکس اصلی را حذف کنند.
پس از ثبت، تصویر را طوری برش دهید که همه لبههای عکس چاپی در قاب باقی بمانند. گوشهها را بیش از حد نزدیک به خود تصویر نبرید؛ فضای اضافی کمک میکند بعداً کجی را اصلاح کنید یا حاشیه اصلی را نگه دارید. ابزار اصلاح پرسپکتیو را آرام حرکت دهید تا چهار ضلع عکس موازی شوند، اما شکل چهرهها و اشیای داخل عکس کشیده نشود. اگر دوربین از وسط عکس فاصله زیادی داشته یا لنز در فاصله بسیار نزدیک قرار گرفته باشد، اعوجاج قابل اصلاح کامل نیست؛ بهتر است عکسبرداری را با دوربین موازی و فاصله بیشتر تکرار کنید.
برای اصلاح تون رنگی، ابتدا روشنایی کلی و سپس تعادل سفیدی را تنظیم کنید. کاغذ قدیمی ممکن است زرد شده باشد؛ تصمیم بگیرید آیا این تهرنگ نشانهای از قدمت و حس عکس است یا میخواهید نسخهای خنثیتر بسازید. تغییر رنگ را روی نسخه کپی انجام دهید و فایل اصلی را بدون دستکاری نگه دارید. با تنظیم سایهها و روشناییها، جزئیات چهرهها و لباسها را آشکار کنید، اما سعی نکنید هر عکس را به سفیدی و سیاهی کامل تبدیل کنید. راهنمای محدوده تونها در عکاسی به درک رابطه سایه، خاکستری و روشنایی کمک میکند.
لکههای گردوغبار، خطوخش و پارگی را میتوان در نسخهای جداگانه ویرایش کرد، اما ترمیم خودکار همیشه درست نیست. ابزارهای حذف لکه ممکن است بافت لباس، مو یا پسزمینه را با پیکسلهای مجاور اشتباه بگیرند. تغییر را در بزرگنمایی انجام دهید، در اندازه کامل دوباره بررسی کنید و نسخه پیش از ترمیم را نگه دارید. اگر عکس تاریخی یا یگانه است، بیش از حد جزئیات را بازسازی نکنید؛ بهتر است بخش نامطمئن با یادداشت مشخص شود تا ترمیم دیجیتال با تصویر اصلی اشتباه نشود.
اگر تصویر محو است، شارپسازی میتواند مرزها را اندکی واضحتر کند اما جزئیاتی را که در اصل ثبت نشدهاند واقعاً بازنمیگرداند. افزایش وضوح مصنوعی یا رنگیسازی خودکار را به عنوان بازسازی قطعی چهره و لباس تلقی نکنید. پیش از اشتراکگذاری یا چاپ، یک نسخه اصلی، یک نسخه ترمیمشده و توضیح کوتاهی درباره تغییرها نگه دارید. این روش کمک میکند در آینده بتوانید بین اصل ثبتشده و برداشت ویرایششده تمایز بگذارید.
برای آرشیو، یک فایل باکیفیت و بدون تغییر شدید نگه دارید و برای شبکههای اجتماعی یا ارسال روزمره یک نسخه کمحجمتر بسازید. TIFF مناسب آرشیو و ویرایش چندباره است، در حالی که JPEG برای اشتراکگذاری گستردهتر است؛ اگر نرمافزار شما فرمت دیگری ارائه میکند، مطمئن شوید ابزارهای بعدی قادر به بازکردن آن هستند. عکس اصلی را جایگزین نکنید. در نام پوشهها از رویداد و بازه تاریخ استفاده کنید و فایلها را با شمارهگذاری ثابت ذخیره کنید تا ترتیب مجموعه به هم نخورد.
یک نسخه را روی رایانه، نسخه دوم را روی حافظه جداگانه و نسخه دیگری را در فضای پشتیبان امن نگه دارید. اگر اطلاعات شخصی یا تصاویر خانوادگی خصوصیاند، دسترسی و اشتراکگذاری را محدود کنید. هر چند وقت یک بار چند فایل را باز کنید و سلامت پشتیبانها را بررسی کنید؛ داشتن چند حافظهای که سالها آزمایش نشدهاند تضمین نگهداری نیست. برای اعضای خانواده یک نسخه قابل مشاهده بسازید و فایلهای مادر را در پوشهای جدا و فقط برای ویرایش نگه دارید.
پیش از سفارش چاپ، اندازه فایل و نسبت تصویر را با ابعاد کاغذ مقایسه کنید. اگر نسبت عکس قدیمی با سایز چاپ یکی نیست، ممکن است بخشی از لبه تصویر بریده شود؛ حاشیه مهم، نوشته پشت عکس یا چهره نزدیک لبه را بررسی کنید. وضوح را با بزرگکردن مصنوعی زیاد نکنید و اگر فایل کوچک است، اندازه چاپ را واقعبینانه انتخاب کنید. برای آشنایی با نسبتها و اندازههای چاپ، راهنمای سایز چاپ عکس را ببینید. برای سفارش میتوانید گزینههای چاپ عکس را بررسی کنید و سپس سایز مورد نظر را با فایل خود تطبیق دهید.


برای عکس چاپی تخت، اسکنر روش سادهای برای نور یکنواخت و قاب مستقیم است. دوربین یا تلفن همراه هم در صورت موازیبودن، نور نرم و کنترل بازتاب میتواند نتیجه خوبی بدهد. وضعیت عکس و امکانات شما تعیین میکند کدام روش مناسبتر است.
برای مشاهده و چاپ هماندازه، ۳۰۰ نقطه در اینچ اغلب نقطه شروع مناسبی است. برای عکس کوچک، آرشیو دقیق یا برش بعدی میتوان وضوح بالاتری انتخاب کرد. وضوح را با اندازه اصل و خروجی نهایی هماهنگ کنید تا حجم فایل بیدلیل بالا نرود.
نور مستقیم فلاش یا چراغ را از روی سطح دور کنید، از نور نرم و پخششده استفاده کنید و دوربین را موازی عکس نگه دارید. محل چراغها یا زاویه قاب را اندکی تغییر دهید و پیش از ثبت، وجود لکه روشن را روی نمایشگر بررسی کنید.
اگر اسکنر یا دوربین امکانش را دارد، نسخه رنگی را به عنوان فایل مادر نگه دارید؛ حتی عکس مونوکروم ممکن است تهرنگ کاغذ داشته باشد. بعداً میتوانید یک نسخه سیاهوسفید یا اصلاحشده بسازید، بیآنکه اصل را از دست بدهید.
برنامههای اسکن میتوانند برش، زاویه و بعضی تنظیمهای پایه را آسان کنند، اما نتیجه آنها را با اصل عکس مقایسه کنید. رنگیسازی یا ترمیم خودکار ممکن است جزئیات حدسی تولید کند؛ نسخه اصلی و نسخه ویرایششده را جدا نگه دارید.
نامی شامل تاریخ تقریبی، رویداد و شماره عکس انتخاب کنید؛ مانند «۱۳۵۸-مهمانی-خانوادگی-۰۱». اگر اطلاعات قطعی نیست، آن را به عنوان تخمین ثبت کنید و توضیح افراد یا نوشته پشت عکس را در یک فهرست جداگانه نگه دارید.
سهند با افتخار مدعی چاپ عکس با بالا ترین کیفیت و نازلترین قیمت در کوتاه ترین زمان می باشد.